Als de meningen niet meer vrij zijn...

Door Ben Weyts op 2 april 2010, over deze onderwerpen: Democratie

Democratie kan maar goed werken als de mensen hun mening vrij mogen uiten. Dat geldt zeker ook voor de meningen waarmee we het niet eens zijn. In een democratie wordt een geweldloze strijd gevoerd met het woord. Dat is essentieel.

Wat onlangs gebeurde aan de Universiteit Antwerpen was de negatie van het democratisch debat. De Nederlandse dichter Benno Barnard werd belet te spreken over de islam omdat een groep radicale moslims vond dat zijn islamkritische standpunten niet mochten worden gehoord.

Het is meer dan een incidentje. Een uiterst radicale islamgroep Sharia4Belgium laat al enige tijd de meest extremistische taal horen op haar webstek. Maar ze gaan dus zelfs verder. Wie het niet met hen eens is moet de mond worden gesnoerd.

In het Kamerdebat bracht ik enkele citaten van de webstek van Sharia4Belgium, ze illustreren de denkwereld: “Democratie is de werkelijke essentie van de ketterij”. Of nog: “Democratie is valsheid die geen plaats heeft in de islam”. Diezelfde mensen maken nochtans dankbaar gebruik van die democratie die ze zo verketteren….

Maar zij hebben het volstrekte recht om dat te zeggen. Want ook voor verwerpelijke meningen geldt de vrijheid van meningsuiting. Die vrijheid houdt echter op wanneer ze misbruikt wordt om de vrijheid van meningsuiting van anderen te snoeren.

We kunnen dus níet tolereren dat men, uitgerekend in de tempel van het vrije woord, anderen de mond komt snoeren.

Sommigen gaan daar nogal gemakkelijk overheen en durven zelfs suggereren dat een spreker maar zelf een beetje moet opletten wat hij zegt. De salafisten moeten blijkbaar niet opletten met wat ze doen, de anderen moeten opletten met wat ze zeggen.

Toch vreemd, die selectiviteit. Op de webstek van Sharia4Belgium die vrijdag werd geblokkeerd, stond onder meer dat homoseksuelen moeten worden ter dood gebracht. Stelt u zich eens voor dat een groep holebi’s op een gespreksavond van islamisten zou binnenvallen, de imam het woord belettend. Of vrijzinnigen. Het land zou te klein zijn.

Extremisten winnen

De politie en de staatsveiligheid waren op voorhand op de hoogte van de actie aan de Antwerpse universiteit. Niet verbazend, want de actie stond uitgebreid op de website aangekondigd. Toch heeft niemand die mensen een strobreed in de weg gelegd, niet vóór hun activiteit, niet erna. Integendeel, ze hebben hun doel met succes bereikt.

De minister van Binnenlandse Zaken zei dat ”alle preventieve maatregelen werden genomen”. Die waren in elk geval niet indrukwekkend en zeker niet succesrijk.

Hoe ver kunnen we gaan in onze verdraagzaamheid tegenover de onverdraagzamen? Ver, wat mij betreft. Maar dáár ligt wel de grens: wanneer wordt aangespoord tot geweld en/of men anderen de vrijheid van meningsuiting ontzegt.

Het is een ondraaglijke gedachte dat mensen bescherming nodig hebben als ze buiten willen komen. Die gevallen zijn er al in Nederland. Leven onder een permanente terreurdreiging kunnen we niet laten gebeuren. We kunnen daar wel degelijk wat aan doen. Als we er – met redelijk succes – in geslaagd zijn om de hooligans van het voetbal te bestrijden, dan moeten we dat ook kunnen met de hooligans van de vrije meningsuiting.

Niet te snel verbieden

Voor wie sneller en strenger zou willen omgaan met zulke controversiële bewegingen en politieke groupuscules, toch nog dit. Wees niet te snel met verbieden en uitsluiten. Soms dreig je in het denkkader te treden van diegenen die je net wil bestrijden.

Alleen wanneer wordt aangezet tot geweld en/of de aanval op de mensenrechten van anderen de doelstelling is, alleen dan is verbieden een optie.

Men moet opletten met het verbieden van alles wat ons niet welgevallig is. Enige tijd geleden werd aan de Gentse universiteit de rechtse studentenvereniging NSV erkend door het Politiek-Filosofisch Konvent, de koepel waarin alle politieke en filosofische studentenverenigingen zitting hebben. Die erkenning door de studenten zelf werd echter in beroep weer vernietigd door het Bestuurscollege van de UGent. Het Bestuurscollege fnuikt een groep, die het niet graag ziet en hoort. Dat is géén volwassen democratische houding.

Alleen de eigen vrienden en hun meningen tolereren is een karikatuur van de verdraagzaamheid.

Hoe waardevol vond je dit artikel?

Geef hier je persoonlijke score in
De gemiddelde score is